Máy hàn inverter đang hoạt động bình thường nhưng sau một thời gian hàn thì đột ngột mất nguồn, đèn báo tắt hoàn toàn và không thể khởi động lại là lỗi khá phổ biến. Nguyên nhân có thể đến từ quá nhiệt, nguồn cấp bị ngắt, linh kiện công suất hỏng hoặc bo...
Máy hàn bật nguồn nhảy CB: Nguyên nhân và cách kiểm tra, sửa chữa hiệu quả
Máy hàn inverter bật nguồn là nhảy CB (aptomat) là một trong những lỗi phổ biến mà thợ sửa chữa thường gặp. Lỗi này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như IGBT bị chập, cầu diode hỏng, tụ nguồn bị đoản mạch hoặc mạch công suất gặp sự cố. Nếu không xác định đúng nguyên nhân, việc thay linh kiện có thể vừa tốn kém vừa khiến máy tiếp tục hỏng.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn xác định nhanh nguyên nhân và hướng dẫn kiểm tra từng bộ phận theo đúng quy trình.
Dấu hiệu nhận biết
Khi máy hàn bị lỗi nhảy CB, bạn có thể gặp các hiện tượng sau:
- Vừa cắm điện hoặc bật công tắc là CB nhảy ngay.
- Cháy cầu chì bên trong máy.
- Có tiếng nổ nhỏ trước khi CB ngắt.
- Máy không khởi động.
- Có mùi khét từ bo mạch công suất.
Nguyên nhân máy hàn bật nguồn nhảy CB
1. IGBT công suất bị chập (Nguyên nhân phổ biến nhất)
IGBT là linh kiện chịu dòng lớn trong mạch nghịch lưu. Khi bị chập Collector - Emitter, dòng điện tăng đột ngột khiến CB ngắt để bảo vệ.
Cách kiểm tra
- Tháo nguồn điện.
- Dùng đồng hồ đo Diode.
- Đo giữa Collector và Emitter.
Nếu hai chiều đều thông hoặc điện trở gần 0Ω:
➡ IGBT đã bị chập và cần thay thế.
2. Cầu diode chỉnh lưu bị chập
Cầu diode chuyển đổi điện AC sang DC. Khi một hoặc nhiều diode bị chập, CB sẽ nhảy ngay khi cấp nguồn.
Cách kiểm tra
- Đo từng cặp chân theo chế độ Diode.
- Nếu cả hai chiều đều thông hoặc điện trở rất thấp thì cầu diode đã hỏng.
3. Tụ lọc nguồn bị chập
Tụ điện lọc nguồn có nhiệm vụ làm phẳng điện áp DC. Sau thời gian dài sử dụng, tụ có thể bị:
- Chập bên trong.
- Rò điện.
- Phồng hoặc chảy dung dịch điện phân.
Dấu hiệu
- Tụ phồng đầu.
- Có vết nứt hoặc rò rỉ.
- Đo điện trở thấy gần 0Ω.
4. Mạch chỉnh lưu đầu vào bị hỏng
Nếu cầu chỉnh lưu hoặc các linh kiện bảo vệ đầu vào bị chập, CB sẽ nhảy ngay khi cấp điện.
Nên kiểm tra:
- Cầu diode.
- Điện trở hạn dòng.
- Relay đóng điện.
- Mạch Soft Start.
5. IGBT Driver bị lỗi
Driver điều khiển Gate nếu bị hỏng có thể khiến IGBT dẫn liên tục, gây quá dòng và làm CB nhảy.
Nên kiểm tra:
- IC Driver.
- Điện trở Gate.
- Diode Driver.
- Optocoupler.
6. Chập biến áp xung hoặc cuộn cảm
Mặc dù ít gặp hơn nhưng biến áp xung hoặc cuộn cảm bị chập vòng cũng có thể gây quá dòng khi khởi động.
7. Dây nguồn hoặc công tắc nguồn bị chạm
Kiểm tra:
- Dây AC.
- Công tắc nguồn.
- Jack nguồn.
- Đầu nối bên trong máy.
Quy trình kiểm tra nhanh
- Kiểm tra dây nguồn và công tắc.
- Kiểm tra cầu chì.
- Đo cầu diode chỉnh lưu.
- Đo IGBT công suất.
- Kiểm tra tụ nguồn.
- Kiểm tra Driver IGBT.
- Kiểm tra biến áp xung.
Làm theo thứ tự này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và tránh bỏ sót lỗi.
Lưu ý khi sửa chữa
- Luôn ngắt nguồn điện trước khi tháo máy.
- Xả hết điện trong tụ lọc nguồn trước khi đo.
- Sau khi thay IGBT, nên kiểm tra luôn cầu diode và Driver để tránh IGBT mới bị hỏng ngay khi cấp điện.
- Sử dụng bóng đèn sợi đốt nối tiếp nguồn AC khi chạy thử lần đầu sau sửa chữa để hạn chế dòng sự cố.
Kết luận
Lỗi máy hàn bật nguồn nhảy CB thường liên quan đến mạch công suất, trong đó IGBT bị chập và cầu diode chỉnh lưu hỏng là hai nguyên nhân phổ biến nhất. Việc kiểm tra theo đúng trình tự sẽ giúp bạn xác định chính xác linh kiện hỏng, giảm thời gian sửa chữa và hạn chế thay thế không cần thiết.
Chia sẻ: