Trong quá trình sử dụng, máy hàn Inverter có thể gặp nhiều sự cố liên quan đến linh kiện công suất, linh kiện nguồn, linh kiện điều khiển và linh kiện bảo vệ. Một số linh kiện thường hỏng như IGBT, MOSFET, diode công suất, cầu diode, tụ điện, điện trở, quạt, relay và IC nguồn.

Điểm quan trọng khi sửa máy hàn là không nên chỉ thay linh kiện bị cháy. Một IGBT bị chập có thể chỉ là hậu quả của lỗi driver, nguồn phụ, diode, tụ snubber hoặc hệ thống làm mát.

1. IGBT bị chập hoặc cháy

IGBT là một trong những linh kiện công suất thường được quan tâm đầu tiên khi sửa máy hàn Inverter.

Dấu hiệu thường gặp

• Máy nổ cầu chì khi bật nguồn
• IGBT đo thấy chập giữa các chân
• Linh kiện nứt hoặc cháy
• Máy không ra dòng hàn
• Tản nhiệt nóng bất thường

Nguyên nhân

• Quá dòng
• Quá nhiệt
• Driver hoạt động bất thường
• Xung Gate không đúng
• Ngắn mạch ở tầng công suất
• Tụ hoặc diode liên quan bị lỗi.

Lưu ý: Thay IGBT mới mà không kiểm tra mạch Gate có thể khiến IGBT mới tiếp tục hỏng.

2. MOSFET bị chập

MOSFET có thể xuất hiện ở tầng công suất hoặc nguồn phụ tùy thiết kế.

Khi MOSFET nguồn phụ bị chập, máy có thể:

Mất nguồn điều khiển → không hiển thị → quạt không chạy → relay không hoạt động.

Khi MOSFET tầng công suất bị chập, có thể gây:

Chập DC bus → đứt cầu chì → máy không khởi động.

3. Cầu diode bị chập

Cầu diode có nhiệm vụ chỉnh lưu AC thành DC.

Khi cầu diode bị chập, hiện tượng thường thấy là:

• Cầu chì đứt
• Máy không lên nguồn
• Có thể phát tia lửa hoặc tiếng nổ khi lỗi nghiêm trọng
• DC bus không đạt trạng thái bình thường.

Có thể kiểm tra bằng đồng hồ ở chế độ diode, nhưng cần đảm bảo máy đã được ngắt điện và tụ điện được xử lý an toàn trước khi đo.

4. Diode công suất bị hỏng

Diode phía thứ cấp biến đổi điện áp cao tần thành dòng DC đầu ra.

Khi diode bị chập:

• Máy có thể không ra dòng
• Tầng công suất bị tải bất thường
• IGBT có thể nóng
• Cầu chì có thể bị ảnh hưởng tùy cấu trúc.

Khi thay diode phải xem xét:

điện áp ngược + dòng điện + tốc độ phục hồi + tản nhiệt.

5. Tụ bus DC bị hỏng

Tụ bus là linh kiện quan trọng trong nguồn DC cao áp.

Các lỗi thường gặp:

• Khô tụ
• Tăng ESR
• Phồng
• Rò điện
• Giảm điện dung
• Chập.

Dấu hiệu

Máy có thể:

• Khó khởi động
• Dòng hàn không ổn định
• Có tiếng ù bất thường
• Công suất giảm
• Linh kiện công suất nóng.

Không nên đánh giá tụ chỉ bằng mắt; tụ có thể suy giảm thông số mà bên ngoài vẫn hoàn toàn bình thường.

6. Tụ điện trên bo điều khiển

Tụ nhỏ trên bo điều khiển cũng có thể gây nhiều lỗi khó tìm.

Ví dụ:

• Máy chập chờn
• Không phát xung
• Nguồn phụ dao động
• Relay đóng/ngắt liên tục
• Máy tự reset.

Đặc biệt với tụ điện phân lâu năm, cần lưu ý ESR và điện dung thực tế.

7. Điện trở Gate bị cháy hoặc tăng trị số

Điện trở Gate nằm trong đường điều khiển IGBT/MOSFET.

Ví dụ:

Driver
  │
  ▼
R Gate
  │
  ▼
Gate IGBT

Nếu điện trở Gate bị đứt hoặc sai trị số:

• IGBT có thể không đóng/ngắt đúng
• Máy không ra công suất
• IGBT nóng
• Có thể gây hỏng tầng công suất.

Khi thay cần xác định đúng giá trị điện trở và công suất, không chỉ nhìn kích thước.

8. IC Driver bị hỏng

Đây là lỗi rất đáng chú ý.

Nếu IGBT bị cháy, driver phải được kiểm tra.

Driver hỏng có thể khiến:

• Không có xung Gate
• Xung Gate sai biên độ
• Hai nhánh chuyển mạch hoạt động không đúng
• IGBT nóng nhanh
• IGBT mới tiếp tục hỏng.

Do đó quy trình:

IGBT hỏng → kiểm tra driver → kiểm tra Gate → kiểm tra nguồn driver → kiểm tra linh kiện xung quanh.

9. IC PWM bị hỏng

IC PWM điều khiển quá trình đóng cắt trong nguồn hoặc một số tầng điều khiển tùy thiết kế.

Khi IC PWM lỗi:

• Nguồn phụ không hoạt động
• Không có tín hiệu điều khiển
• Máy không khởi động
• Điện áp đầu ra nguồn phụ không ổn định.

Tuy nhiên, không nên kết luận IC PWM hỏng chỉ vì không có xung. Cần kiểm tra nguồn cấp IC, chân feedback, mạch khởi động và các tín hiệu bảo vệ trước.

10. Điện trở khởi động nguồn

Một số nguồn xung có điện trở cung cấp dòng khởi động cho IC PWM.

Khi điện trở này:

• Đứt
• Tăng trị số
• Cháy

IC PWM có thể không khởi động.

Hiện tượng:

Máy có điện áp DC bus nhưng bo điều khiển hoàn toàn không hoạt động.

Đây là lỗi khá dễ bỏ sót.

11. Optocoupler bị lỗi

Optocoupler thường nằm trong mạch hồi tiếp.

Nếu bị lỗi:

• Điện áp nguồn phụ sai
• Nguồn dao động
• Nguồn không khởi động
• Điện áp đầu ra tăng/giảm bất thường.

Khi kiểm tra cần xem cả mạch phía sơ cấp và thứ cấp, không nên chỉ thay optocoupler.

12. TL431 hoặc mạch tham chiếu bị lỗi

Trong nhiều nguồn xung, TL431 tham gia điều khiển hồi tiếp điện áp.

Nếu mạch này lỗi, nguồn có thể:

• Sai điện áp
• Dao động
• Không ổn định
• Không khởi động đúng.

13. NTC bị hỏng

NTC thường tham gia hạn chế dòng khởi động.

Khi NTC bị nứt, cháy hoặc thay đổi đặc tính, mạch khởi động có thể hoạt động không đúng.

Nếu NTC bị chập hoặc hỏng theo kiểu bất thường, cần kiểm tra nguyên nhân vì có thể đã xảy ra sự cố ở phần nguồn trước đó.

14. MOV bị cháy

MOV bảo vệ máy trước xung điện áp.

Sau một sự kiện quá áp nghiêm trọng, MOV có thể:

• Cháy
• Nứt
• Chập
• Biến dạng.

Nếu MOV cháy, không nên chỉ thay MOV mà cần kiểm tra nguồn điện, cầu chì và toàn bộ mạch đầu vào để tìm nguyên nhân.

15. Relay bị hỏng

Relay thường được sử dụng trong mạch soft-start hoặc điều khiển.

Các lỗi:

• Cuộn dây đứt
• Tiếp điểm cháy
• Tiếp điểm bị dính
• Relay không đóng
• Relay đóng chập chờn.

Máy có thể có biểu hiện:

Bật nguồn → nghe relay không đóng → máy không hoạt động bình thường.

16. Quạt làm mát bị hỏng

Quạt là bộ phận đơn giản nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ máy.

Khi quạt không chạy:

• IGBT nóng
• Diode nóng
• Tản nhiệt tăng nhiệt độ
• Máy báo quá nhiệt
• Máy tự ngắt.

Một số máy chỉ bật quạt theo nhiệt độ hoặc trạng thái tải, nên quạt không quay ngay khi bật máy chưa chắc là lỗi.

17. Cảm biến nhiệt bị lỗi

Cảm biến nhiệt giúp hệ thống phát hiện nhiệt độ.

Nếu cảm biến hoặc dây kết nối bị lỗi, máy có thể:

• Báo quá nhiệt dù máy còn nguội
• Không kích hoạt bảo vệ khi nhiệt độ tăng
• Máy tự ngắt bất thường.

Khi gặp lỗi này nên kiểm tra cả cảm biến, dây dẫn, đầu cắm và mạch đọc tín hiệu.

18. Shunt đo dòng bị lỗi

Shunt có giá trị điện trở rất nhỏ.

Nếu shunt bị cháy hoặc kết nối kém, mạch điều khiển có thể nhận tín hiệu dòng sai.

Hậu quả:

• Dòng hiển thị sai
• Dòng hàn không ổn định
• Bảo vệ quá dòng hoạt động sai
• Máy không cho phát công suất.

19. Biến áp cao tần hoặc biến áp xung

Biến áp ít khi là linh kiện đầu tiên bị hỏng, nhưng vẫn có thể gặp sự cố.

Các lỗi có thể gồm:

• Chập vòng
• Cháy dây
• Hỏng cách điện
• Lỏng mối nối
• Quá nhiệt.

Biến áp cao tần bị lỗi có thể khiến tầng công suất hoạt động bất thường và gây nhiệt lớn.

20. Bo mạch PCB

Cuối cùng là bo mạch.

PCB có thể bị:

• Cháy đường mạch
• Nứt
• Bong pad
• Oxy hóa
• Cháy carbon
• Hỏng chân linh kiện
• Hỏng mối hàn.

Đặc biệt sau khi IGBT hoặc MOSFET nổ, cần kiểm tra kỹ khu vực PCB xung quanh.

Bảng tổng hợp linh kiện thường hỏng

Khi máy hàn bị hỏng nên kiểm tra theo thứ tự nào?

Một nguyên tắc khá quan trọng trong sửa chữa là đi từ nguồn → công suất → điều khiển → hồi tiếp, thay vì thay linh kiện ngẫu nhiên.

Máy nổ cầu chì

Kiểm tra:

Cầu diode → IGBT/MOSFET → tụ bus → MOV → diode công suất.

Máy có nguồn nhưng không ra dòng

Kiểm tra:

Nguồn phụ → PWM → Driver → Gate → IGBT → biến áp → diode đầu ra → hồi tiếp.

Máy báo quá nhiệt

Kiểm tra:

Quạt → đường gió → tản nhiệt → cảm biến nhiệt → dây cảm biến → mạch điều khiển.

Máy tự ngắt

Kiểm tra:

Nguồn phụ → dòng hồi tiếp → cảm biến nhiệt → bảo vệ quá áp/quá dòng → driver → tầng công suất.

Một nguyên tắc quan trọng khi sửa máy hàn

Linh kiện cháy chưa chắc là nguyên nhân gây cháy.

Ví dụ:

Driver lỗi
    ↓
Xung Gate bất thường
    ↓
IGBT nóng
    ↓
IGBT chập
    ↓
Cầu chì đứt

Nếu chỉ thay:

IGBT + cầu chì

mà không sửa driver, máy có thể tiếp tục hỏng.

Vì vậy, khi sửa chữa máy hàn Inverter, nên xác định nguyên nhân gốc (root cause) trước khi thay linh kiện.

MUA LINH KIỆN MÁY HÀN Ở ĐÂY : https://www.muabanngay.com/stores/linhkienhancat

linh kiện máy hàn bị hỏng thường gặp, linh kiện máy hàn Inverter bị hỏng, lỗi linh kiện máy hàn Inverter, linh kiện máy hàn hay bị hỏng, IGBT máy hàn bị hỏng, MOSFET máy hàn bị hỏng, diode máy hàn bị hỏng, cầu diode máy hàn bị hỏng, tụ máy hàn bị hỏng, IC máy hàn bị hỏng, mạch nguồn máy hàn bị lỗi, mạch điều khiển máy hàn bị lỗi, máy hàn Inverter không ra dòng, máy hàn Inverter không lên nguồn, máy hàn Inverter nổ cầu chì, máy hàn Inverter báo quá nhiệt, cách kiểm tra linh kiện máy hàn, sửa linh kiện máy hàn Inverter, linh kiện thay thế máy hàn, linh kiện sửa chữa máy hàn Inverter